Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber,

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O ki bizlere bu Bayramı tekrardan nasip etti. O her şeyin Mâlikidir.

Salât ve Selâm El-Emîn ve Es-Sâdık olan Efendimiz Muḥammed’e, onun âline, temiz ashabına ve onlara dosdoğru tabi olanlara olsun.

Şehadet ederim ki Allâh’tan başka İlâh yoktur ve şehadet ederim ki sevgili Peygamberimiz Muḥammed ﷺ O’nun kulu ve elçisidir. O ﷺ âlemlere rahmet olarak gönderilmiştir.

Mü’min kardeşlerim; sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyurmştur:

﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلۡتَنظُرۡ نَفۡس مَّا قَدَّمَتۡ لِغَد وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ١٨ وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمۡ أَنفُسَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ١٩﴾

Biliniz ki Abdur Razzâk “Musannef” adlı kitabında Peygamber Efendimiz ﷺ şu kavli ile kurban kesmeye teşvik ettiğini rivayet etmiştir:

ضَحُّوا وطَيِّبُوا أنفُسَكُمْ فإِنَّهُ ليسَ مِنْ مُسلِمٍ يوجِّهُ ضَحِيَّتَهُ إلَى القِبلَةِ إِلا كانَ دَمُها وفَرْثُهَا وَصوفُها حَسنَاتٍ مُحْضَرَاتٍ فِي مِيزَانِهِ يومَ القِيامَة اﻫ

Bu hadis-i şerif, kurban kesen kişinin ahirette bu yaptığı amelden dolayı mükâfatlandırılacağını bildiriyor.

Kurban kesmek gücü yetenlere -hacı olsun veya olmasın- sünnet-i müekkede’dir.

Kurban kesmenin vakti, bayram namazı vakti girdikten sonra iki rekât namaz kılınacak ve iki hutbe okunacak kadar vakit geçtikten sonra başlar ve üçüncü teşrik gününde güneşin batmasına kadar devam eder. Teşrik günleri, Kurban Bayramı gününü takip eden üç gündür. El-Berâ’ın rivayet ettiği, Rasûlullâh’ın şu hadisinden anlaşıldığı gibi hayvanı bu vakitten önce kesen kişi, kurban kesmiş sayılmaz:

مَنْ صلَّى صلاتَنا هذهِ ونَسَكَ نُسكَنا فقد أصابَ سنَّتَنا ومن نسكَ قبلَ صلاتِنا فتلكَ شاةُ لحمٍ فليَذْبَحْ مكانَه اﻫ

Manası: Bayram namazını kılıp kurban kesen sünnetimize uymuştur. Ancak Bayram namazından önce kestiği kurban sayılmaz. Onun tekrar kesmesi gerekir. (İmam Buhari ve Muslim)

Müslüman kardeşlerim; ister gönüllü olarak olsun ister bir adak nedeniyle olsun kesilen kurbanın eti, yağı, derisi, boynuzları ve yünü gibi bir parçasının satılması Şafii kaynaklarda geçtiği gibi caiz değildir. Kurbanı kesen kişiye de kestiği kurbandan hiç bir şey ücret olarak verilmez. Çünkü İmam Buhari ve İmam Muslim, Efendimiz Ali’nin şöyle buyurduğunu rivayet etmişlerdir: “Rasûlullâh bana kurbanın etini ve cildini miskinlere dağıtmamı ve bunlardan hiçbir şeyi kasaba vermememi emretmiştir.” Yani bunlardan hiç bir şey ona ücret olarak verilmez, fakat ücret olarak başka bir şey verilebilir.

Müslüman kardeşlerim; bu günde kurban kesmek Efendimiz İbrâhîm’in aleyhisselâm sünnetini ihya etmektir. Rasûlullâh ﷺ şöyle buyurmuştur:

“سُنّةُ أَبِيكُم إِبراهيم”

Manası: Kurban kesmek babanız İbrâhîm’in sünnetidir. (İbni Mâceh, İmam Ahmed, İmam el-Beyhâki ve başkaları)

Efendimiz İbrâhîm’e rüyada vahiy yolu ile oğlu İsmâîl’i kesmesi emredildi. Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de İbrâhîm’in, oğlu İsmâîl’e şöyle dediğini buyurmuştur:

﴿يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ﴾

Manası: (İbrâhîm:) “Ey Oğulcuğum! Doğrusu ben rüyada seni kestiğimi gördüm.” dedi. (Es-Sâffât suresi, 102. ayet)

Peygamberlerin rüyaları vahiydir ve böylece Efendimiz İbrâhîm rüyada gördüğünü gerçekleştirmeye niyetlendi.

Siyer ve tefsîr âlimleri, Efendimiz İbrâhîm’in oğlunu kesmek istediğinde ona mealen şöyle dediğini bildirmişlerdir: “Kurban kesmeye gidelim.” Efendimiz İbrâhîm bir bıçak ve bir ip yanına alıp oğlu İsmâîl ile dağlar arasına koyulup gittiler. İsmâîl mealen “Baba, kesmek istediğin nerededir?” diye sordu. Bunun üzerine Efendimiz İbrâhîm mealen “Rüyada seni kestiğimi gördüm” dedi. Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de Efendimiz İsmâîl’in şöyle dediğini buyurmuştur:

﴿قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ ١٠٢﴾

Manası: (İsmâîl dedi ki:) Ey Babacığım emrolunduğun gibi yap, beni inșâ‘Allâh sabredenlerden bulacaksın. (Es-Sâffât suresi, 102. ayet)

Efendimiz İsmâîl daha sonra mealen “Beni iyi bağla, elbiseni benden uzak tut ki kanım üzerine sıçrayıp annem onu gördüğünde üzülmesin.  Bıçağı boğazıma çabuk çal ki ölümüm kolay olsun. Anneme döndüğünde ise ona selamımı ilet.” dedi. Efendimiz İbrâhîm oğlunu öpüp ağladı. Ona mealen “Sen Allâh’ın emrini yerine getirmekte ne büyük bir yardımcısın.” dedi. Sonra bıçağı oğlunun boğazına getirdi, fakat bıçak kesmedi. Mucâhid şöyle buyurmuştur: “Bıçağı boğazına sürterken bıçak tersine döndü.” Efendimiz İsmâîl mealen “Neyin var?” diye sordu. Efendimiz İbrâhîm mealen: “Bıçak döndü” dedi. Efendimiz İsmâîl mealen “Sapla!” dedi. Bıçak yine bir şey kesmedi, çünkü Allâh-u Teâlâ herşeyin yaratıcısıdır ve bıçak, ancak Allâh dilediyse birşeyi keser.

Allâh’ın ilmi ezelîdir. O’nun ilmi artmaz, eksilmez ve yenilenmez. Yüce Rabbimiz ezelî ilmi ile ikisinin de O’nun emirlerine teslim olacaklarını ve emirlerini yerine getirecek sadık kullar olduklarını biliyordu. Allâh, Efendimiz İbrâhîm’e şöyle buyurdu:

﴿قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٠٥﴾

Manası: “Rüyanda gördüğün Allâh’ın emrini yerine getirdin.” (Es-Sâffât suresi, 105. ayet)

Sonra Efendimiz İbrâhîm, Cebrâîl meleğinin bir koç getirdiğini gördü. Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿وَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيم ١٠٧﴾

Manası: Ve onun yerine, kesilmek üzere büyük bir koç ihsan ettik. (Es-Sâffât suresi, 107. ayet)

Yani Allâh-u Teâlâ Efendimiz İsmâîl’i kurban olmaktan büyük, bereketli ve boynuzlu bir koç göndermesi ile kurtardı. O koç onun yerine kurban edildi.

Müslüman kardeşlerim; bu kıssada ibret alınacak öğütler vardır. Bu kıssa Peygamberlerin Allâh’ın emirlerine teslim olmaktaki hassasiyetlerini gösterir. Nasıl olmasın ki? Nitekim Allâh-u Teâlâ yüce Kur’ân-ı Kerîm’de peygamberler hakkında şöyle buyurmuştur:

﴿وَكُلّا فَضَّلۡنَا عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ ٨٦﴾

Manası: Biz onları alemlere üstün kıldık. (El-Enâm suresi, 86. ayet)

O halde biz de onları örnek alarak hayırlı ameller işleyip haramlardan da uzak olmaya gayret edelim.

Bu kıssadan ayrıca Allâh’ın dileğinin her halükarda gerçekleştiği ve O’nun emri ile dilemesi farklı olduğu anlaşılmaktadır. Çünkü Allâh, Efendimiz İbrâhîm’e aleyhisselâm oğlunu kesmesini emretmesine rağmen bunun gerçekleşmesini dilememiştir. Demek ki Allâh, emrettiği her şeyin meydana gelmesini dilememiştir ve aynı şekilde gerçekleşmesini dilediği şeylerin de hepsini emretmemiştir. Mü’minin imanı ve güzel amel işleyen kişinin taatleri Allâh’ın emretmesi, dilemesi, ilmi, sevmesi ve rızası iledir. Kâfirin küfrü ve asinin isyanı, Allâh’ın dilemesi ve ilmi ile olsa da Allâh’ın emriyle değildir. Allâh bunları sevmez ve bunlardan razı değildir.

Sizler ve kendim için Allâh’a istiğfar ederim.

İkinci hutbe

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber,

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O her şeyin Mâlikidir. Salât ve Selâm El-Emîn ve Es-Sâdık olan Efendimiz Muḥammed’e olsun.

Müslüman kardeşlerim; bu özel günde size sıla-i rahimi, fakirleri, miskinleri ve yetimleri teselli etmeyi hatırlatırım, çünkü bu ameller güzel amellerdendir.

Kendimi ve sizi sıla-i rahimi kesmekten uyarırım. Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِي تَسَآءَلُونَ بِهِۦ وَٱلۡأَرۡحَامَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيۡكُمۡ رَقِيبا ١﴾

Manası: Kendisi adına birbirinizden isteklerde bulunduğunuz Allâh’tan korkun ve akrabalık bağlarını koparmaktan sakının! Şüphesiz ki Allâh hepinizi bilir. (En-Nisâ’ suresi, 1. ayet)

Sıla-i rahimi kesmek, büyük günahlardan olup akrabalarının kalplerinin kendisinden yabancılaşması ve nefret etmesiyle gerçekleşir. Bu da, başlarına bir bela gelip yardıma ihtiyaç duyduklarında onlara özürsüz olarak yardım etmemekle ya da onları ziyaret etmemekle olur. Kişinin akrabalarına yardımcı olabilmek için gereken parayı bulamaması veya gereken parayı bulup da onların harcamak istediklerinden daha öncelikli bir şey için muhtaç olması özürlerden bir örnektir. Kendilerine sıla-i rahim’de bulunulması farz olan akrabalardan bazıları dedeler, neneler, teyzeler, halalar, dayılar, amcalar ve bunların çocukları.

Sizlere ayrıca Müslümanların kabirlerini ziyaret etmeyi, onlar için dua edip Kur’ân okumayı hatırlatırım. Onlar bu amellerden inșâ‘Allâh fayda görürler.

Dua:

Allâh’ım Senden dilekte bulunuyoruz dualarımızı kabul eyle. Allâh’ım günahlarımızı ve hatalarımızı bağışla. Allâh’ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi cehennem azabından koru. Allâh’ım kusurlarımızı, ayıplarımızı setreyle. Âmîn.

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O’na ḥamdeder, O’ndan yardım ve bizleri hidayette sabit kılmasını dileriz. Allâh’ın salât ve selâmı efendimiz Muḥammed’e ve diğer peygamberlere olsun. Allâh, mü’minlerin vâlidelerinden, Âl’den ve raşit halifeler Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali, rehber imamlar Ebu Hanife, Malik, Eş-Şafii ile Ahmet ve evliyalardan ve sâlihlerden razı olsun.

Mü’min kardeşlerim; sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim. O’nun emrettiklerini yerine getirin ve nehyettiklerinden sakının! Sonra bilin ki bugün yüce ve güzel bir gündür. Rasûlullâh ﷺ bayram günü hakkında şöyle buyurmuştur:

لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدٌ وَهذَا عيدُنا اﻫ

Manası: Her kavmin bir bayramı vardır, bu da bizim bayramımızdır. (İmam Buhari ve başkaları)

Bayram, neşe ve mutluluk mevsimidir. Mü’minlerin bu dünyadaki neşe ve mutluluğu, Allâh rızasını umdukları taatlerde başarılı olmaktır. Allâh-u Teâlâ şöyle buyuruyor:

﴿قُلۡ بِفَضۡلِ ٱللَّهِ وَبِرَحۡمَتِهِۦ فَبِذَٰلِكَ فَلۡيَفۡرَحُواْ هُوَ خَيۡرمِّمَّا يَجۡمَعُونَ ٥٨﴾

Manası: De ki: ”Bunlar, Allâh’ın bol nimeti ve rahmetiyledir.” Buna sevinsinler. Bu, onların topladıklarından daha hayırlıdır. (Yûnus suresi, 58. ayet)

Müslüman kardeşlerim; size fitre zekatını hatırlatırım. Fitre zekatı Ramadân ayının son kısmına ve Şevvalin ilk kısmına yetişen kişi için farzdır. Ramadân ayının son gününde güneş batımından sonra doğan çocuk için fitre zekatı vermek farz değildir. Fitre zekatını Ramadân ayının ilk gecesinde vermek caizdir ancak sünnet olanı, onu bayram gününde bayram namazından önce vermektir. Özürsüz olarak fitre zekatını bayram günü güneş batımından sonrasına ertelemek haramdır. Fitre zekatın miktarı Şafii ve Maliki mezheplerine göre kendisi ve nafakalarını karşıladığı kişilerin her birisi için beldesindeki yaygın olan temel besin maddesinden bir sâ’dır. Bir sâ’ ise dört mudd ve bir mudd ise yan yana getirilmiş orta büyüklükte olan iki avucu dolduran miktardır. Bu miktar takriben 1650 gram’dır. Öyleyse kişi, hem kendisi hem de kimlerin nafakalarını vermesi üzerine farzsa onlar için de (eşi – zengin olsa bile – ve anne babası için – şayet fakirlerse – vesaire) bir sâ’ vermesi gerekir.

Varlıklı olan kendi babası için veya baliğ olan evladı için onların izni olmaksızın fitre zekatını vermek geçerli değildir. İnsan bu meseleye dikkat etsin, çünkü bir çok insanlar bu hükmü göz önünde bulundurmayıp baliğ evladın izni olmadan onun için fitre zekatını verirler. Bu şekilde yapılması doğru değildir ve bu farz baliğ olan çocuğun boynunda kalır.

Size bu kerim münasebette Allâh’ın emrettiği ve Rasûlullâh’ın tavsiye ettiği sıla-i rahimi de hatırlatırım. Allâh’ın Rasûlü ﷺ şöyle buyurmuştur:

أَطْعِمِ الطَّعَامَ وَأَفْشِ السَّلامَ وَصِلِ الأَرْحَامَ وَقُمْ بِالليلِ والنَّاسُ نِيامٌ تَدْخُلِ الجنَّةَ بِسَلام اﻫ

Manası: İnsanlara yemek yedir, selamı yay, sıla-i rahimde bulun ve geceleyin insanların uyuduğunda namaza kalk ki azapsız cennete giresin.

Değerli kardeşlerim; bu bayram günleri gibi neşeli günlerde akrabaları ziyaret etmek sıla-i rahimden’dir. Akrabalardan maksat hem anne hem de baba tarafından olan yakınlardır.

Size aynı şekilde birbirinizi ziyaret etmeyi ve karşılıklı hediyeleşmeyi de hatırlatırım. Yine Rasûlullâh ﷺ kutsi bir hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur:

قالَ اللهُ عزَّ وجلَّ حَقَّتْ مَحَبَّتِي عَلَى المُتَحَابِّينَ فِيَّ وحَقَّتْ محبّتِي علَى المُتَنَاصِحينَ فِيَّ وحقّتْ محبّتي علَى المُتزَاوِرينَ فِيَّ وحقّتْ محبّتي علَى المُتباذِلينَ فِيَّ اﻫ

Manası: Allâh-u Azze ve Celle şöyle buyurmuştur: Benim için birbirlerini sevenler Benim sevgimi haketmişlerdir. Benim için birbirlerine nasihat verenler Benim sevgimi haketmişlerdir. Benim için birbirlerini ziyaret edenler Benim sevgimi haketmişlerdir. Benim için karşılıklı hediyeleşenler Benim sevgimi haketmişlerdir. (İbn-i Hibban)

Aynı şekilde size Şevval ayının altı gününde oruç tutmayı da hatırlatmak isterim, çünkü peygamberimiz şöyle buyurmuştur:

مَنْ صَامَ رمضانَ وأَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ شَوَّالٍ كانَ كَصِيَامِ الدَّهر اﻫ

Manası: Kim Ramadân’da oruç tutarsa ve sonra Şevval ayında altı gün oruç tutarsa bütün sene oruç tutmuş insanın sevabına benzeyen bir sevaba nail olur.

Bu büyük hayrı kaçırmayın! Özellikle bu aralar oruç tutmaya alışıksınız. Şüphesiz ki insan, bunun ecri gibisini bir çok nafile amelde elde edemez.

Allâh’ım, bizi kâmil şekilde Rasûllerin efendisine tabi olanlardan ve onu rüyada görenlerden eyle. Yâ Ekrame’l Ekramîn.

Sizler ve kendim için Allâh’tan mağfiret dilerim.

İkinci Hutbe

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O’na ḥamdeder, O’ndan yardım ve bizleri hidayette sabit kılmasını dileriz. Allâh’ın salât ve selâmı efendimiz Muḥammed’e ve diğer peygamberlere olsun. Allâh, mü’minlerin vâlidelerinden, Âl’den ve raşit halifeler Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali, rehber imamlar Ebu Hanife, Malik, Eş-Şafii ile Ahmed ve evliyalardan ve sâlihlerden razı olsun.

Sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Müslüman kardeşlerim! Şunu da bilin ki, Allâh sizlere büyük bir husus olan O’nun peygamberine ﷺ  salât ve selâm getirmeyi emretmiştir.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’in ve İbrâhîm’in Âl’inin mertebelerini yücelttiğin gibi peygamber efendimiz Muḥammed’in ve Muḥammed’in Âl’inin mertebelerini yücelt. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’e ve İbrâhîm’in Âl’ine bereket verdiğin gibi Peygamber Efendimiz Muḥammed’e ve Muḥammed’in Âl’ine bereket ver. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh-u Teâlâ şöyle buyuruyor:

﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡۚ إِنَّ زَلۡزَلَةَ ٱلسَّاعَةِ شَيۡءٌ عَظِيم ١ يَوۡمَ تَرَوۡنَهَا تَذۡهَلُ كُلُّ مُرۡضِعَةٍ عَمَّآ أَرۡضَعَتۡ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمۡلٍ حَمۡلَهَا وَتَرَى ٱلنَّاسَ سُكَٰرَىٰ وَمَا هُم بِسُكَٰرَىٰ وَلَٰكِنَّ عَذَابَ ٱللَّهِ شَدِيد ٢﴾

El-Ḥacc suresi, 1. ve 2. ayetleri

Manası: Ey insanlar! Rabbinize karşı takva sahibi olun! Çünkü kıyamet sarsıntısı çok büyük bir şeydir. Onu gördüğünüz gün, eğer emzikli bir kadın olsaydı emzirdiği çocuğu unuturdu ve eğer gebe bir kadın olsaydı çocuğunu düşürürdü. İnsanları adeta sarhoş bir halde görürsün. Oysa onlar sarhoş değillerdir; fakat Allâh’ın azabı çok şiddetlidir!

Dua:

Allâh’ım Senden dilekte bulunuyoruz dualarımızı kabul eyle. Allâh’ım günahlarımızı ve hatalarımızı bağışla. Allâh’ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi cehennem azabından koru. Allâh’ım kusurlarımızı, ayıplarımızı setreyle. Âmîn.

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber,

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O ki bizlere bu Bayramı tekrardan nasip etti. O her şeyin Mâlikidir.

Salât ve Selâm El-Emîn ve Es-Sâdık olan Efendimiz Muḥammed’e, onun âline, temiz ashabına ve onlara dosdoǧru tabi olanlara olsun.

Şehadet ederim ki Allâh’tan başka İlâh yoktur ve sevgili Peygamberimiz Muḥammed ﷺ O’nun kulu ve elçisidir. O ﷺ âlemlere rahmet olarak gönderilmiştir.

Mü’min kardeşlerim, sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyurmştur:

﴿يَا أَيُّها الذينَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللهَ إِنَّ اللهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلونَ(18) ولا تَكُونُوا كالَّذِينَ نَسُوا اللهَ فأَنْسَاهُمْ أنفُسَهُمْ أُولَئِكَ هم الفَاسِقُون(19)﴾

Biliniz ki Abdur Razzâk “Musannef” adlı kitabında Peygamber Efendimiz ﷺ şu kavli ile kurban kesmeye teşvik ettiiğini rivayet etmmiştir:

ضَحُّوا وطَيِّبُوا أنفُسَكُمْ فإِنَّهُ ليسَ مِنْ مُسلِمٍ يوجِّهُ ضَحِيَّتَهُ إلَى القِبلَةِ إِلا كانَ دَمُها وفَرْثُهَا وَصوفُها حَسنَاتٍ مُحْضَرَاتٍ فِي مِيزَانِهِ يومَ القِيامَة اﻫ

Bu hadis-i şerif, kurban kesen kişinin ahirette bu yaptığı amelden dolayı mükâfatlandırılacağını bildiriyor.

Kurban kesmek gücü yetenlere -hacı olsun veya olmasın- sünnet-i müekkede’dir.

Kurban kesmenin vakti, bayram namazı vakti girdikten sonra iki rekât namaz kılınacak ve iki hutbe okunacak kadar vakit geçtikten sonra başlar ve üçüncü teşrik gününde güneşin batmasına kadar devam eder. Teşrik günleri, kurban bayramı gününü takip eden üç gündür. Rasûlullâh’ın şu hadisinden anlaşıldığı gibi hayvanı bu vakitten önce kesen kişi, kurban kesmiş sayılmaz:

مَنْ صلَّى صلاتَنا هذهِ ونَسَكَ نُسكَنا فقد أصابَ سنَّتَنا ومن نسكَ قبلَ صلاتِنا فتلكَ شاةُ لحمٍ فليَذْبَحْ مكانَه اﻫ

Manası: Bayram namazını kılıp kurban kesen sünnetimize uymuştur. Ancak Bayram namazından önce kestiği kurban sayılmaz. Onun tekrar kesmesi gerekir. (İmam Buhari ve Muslim)

Müslüman kardeşlerim; ister gönüllü olarak olsun ister bir adak nedeniyle olsun kesilen kurbanın eti, yağı, derisi, boynuzları ve yünü gibi bir parçasının satılması Şafii kaynaklarda geçtiği gibi caiz değildir. Kurbanı kesen kişiye de kestiği kurbandan hiç bir şey ücret olarak verilmez. Çünkü İmam Buhari ve İmam Muslim, Efendimiz Ali’nin şöyle buyurduğunu rivayet etmişlerdir: “Rasûlullâh bana kurbanın etini ve cildini miskinlere dağıtmamı ve bunlardan hiçbir şeyi kasaba vermememi emretmiştir.” yani bunlardan hiç bir şey ona ücret olarak verilmez, fakat ücret olarak başka bir şey verilebilir.

Müslüman kardeşlerim; bu günde kurban kesmek Efendimiz İbrâhîm aleyhisselâm’ın sünnetini ihya etmektir. Rasûlullâh ﷺ şöyle buyurmuştur:

“سُنّةُ أَبِيكُم إِبراهيم“

Manası: Kurban kesmek babanız İbrâhîm’in sünnetidir. (İbni Mâceh, İmam Ahmed, İmam el-Beyhâki ve başkaları)

Efendimiz İbrâhîm’e rüyada vahiy yolu ile oğlu İsmâîl’i kesmesi emredildi. Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyurmuştur:

﴿يا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى في المنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ ماذا تَرَى﴾

Manası: (İbrâhîm:) “Ey oğulcuğum! Doğrusu ben uykuda iken seni kestiğimi gördüm.” dedi. (Es-Sâffât suresi, 102. ayet)

Peygamberlerin rüyaları vahiydir ve böylece Efendimiz İbrâhîm rüyada gördüğünü gerçekleştirmeye karar verdi.

Siyer ve tefsîr âlimleri, Efendimiz İbrâhîm’in oğlunu kesmek istediğinde ona meâlen şöyle dediğini bildirmişlerdir: “Kurban kesmeye gidelim.” Efendimiz İbrâhîm bir bıçak ve bir ip yanına alıp oğlu İsmâîl ile dağlar arasına koyulup gittiler. İsmâîl mealen “Baba, kesmek istediğin nerededir?” diye sordu. Bunun üzerine Efendimiz İbrâhîm mealen “Rüyada seni kestiğimi gördüm” dedi. Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de Efendimiz İsmâîl’in şöyle dediğini buyurmuştur:

﴿قالَ يا أبَتِ افعَلْ ما تُؤمَرُ ستَجِدُنِي إن شاءَ اللهُ منَ الصابِرين(102)﴾

Manası: İsmâîl dedi ki: Ey babacığım emrolunduğun gibi yap, beni inșâallâh sabredenlerden bulacaksın. (Es-Sâffât suresi)

Efendimiz İsmâîl daha sonra mealen “Beni iyi bağla, elbiseni benden uzak tut ki kanım üzerine sıçrayıp annem onu gördüğünde üzülmesin.  Bıçağı boğazıma çabuk çal ki ölümüm kolay olsun. Anneme döndüğünde ise ona selamımı ilet.” dedi. Efendimiz İbrâhîm oğlunu öpüp ağladı. Ona mealen “Sen Allâh’ın emrini yerine getirmekte ne büyük bir yardımcısın.” dedi. Sonra bıçağı oğlunun boğazına getirdi, fakat bıçak kesmedi. Efendimiz İsmâîl mealen “Neyin var?” diye sordu. Efendimiz İbrâhîm mealen: “Bıçak döndü” dedi. Efendimiz İsmâ’îl mealen “Sapla!” dedi. Bıçak yine bir şey kesmedi, çünkü Allâh-u Teâlâ her şeyin yaratıcısıdır ve bıçağın İsmâîl’i kesmesini dilememiştir.

Allâh’ın ilmi ezelîdir. O’nun ilmi artmaz, eksilmez ve yenilenmez. Yüce Rabbimiz ezelî ilmi ile ikisinin de O’nun emirlerine teslim olacaklarını ve emirlerini yerine getirecek sadık kullar olduklarını ezeli ilmiyle biliyordu.

Efendimiz İbrâhîm’e seslenildi (mealen): “Rüyanda gördüğün Allâh’ın emrini yerine getirdin.” (Es-Sâffât suresi, 105. ayet) Sonra Efendimiz İbrâhîm Cebraîl meleğinin bir koç getirdiğini gördü. Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ﴾

Manası: Ve onun yerine, kesilmek üzere büyük bir koç ihsan ettik. (Es-Sâffât suresi, 107. ayet) yani Allâh-u Teâlâ Efendimiz İsmâîl’i kurban olmaktan büyük, bereketli ve boynuzlu bir koç göndermesi ile kurtardı. O koç onun yerine kurban edildi.

Müslüman kardeşlerim; bu kıssada ibret alınacak öğütler vardır. Bu kıssa Peygamberlerin Allâh’ın emirlerine imtisal etmekte ve O’na teslim olmaktaki hassasiyetlerini gösterir. Nasıl olmasın ki? Nitekim Allâh-u Teâlâ yüce Kur’ân-ı Kerîm’de Peygamberler hakkında şöyle buyurmuştur:

﴿وَكُلًّا فَضَّلنا علَى العالَمِين﴾

Manası: Biz onları âlemlere üstün kıldık. (El-Enâm suresi, 86)

O halde biz de onları örnek alarak hayırlı ameller işleyip haramlardan da uzak olmaya gayret edelim.

Bu kıssadan ayrıca Allâh’ın emrinin her halükarda dilemesi ile aynı olmadığı anlaşılmaktadır. Çünkü Allâh Efendimiz İbrâhîm aleyhisselâm’e oğlunu kesmesini emretmesine rağmen bunun gerçekleşmesini dilememiştir. Demek ki Allâh emrettiği her şeyin meydana gelmesini dilememiştir ve aynı şekilde gerçekleşmesini dilediği şeylerin de hepsini emretmemiştir. Müminin imanı ve güzel amel işleyen kişinin taatleri Allâh’ın emretmesi, dilemesi, ilmi, sevmesi ve rızası iledir. Kâfirin küfrü ve asinin isyanı, Allâh’ın dilemesi ve ilmi ile olsa da Allâh’ın emriyle değildir. Allâh bunları sevmez ve bunlardan razı değildir.

Sizler ve kendim için yüce Allâh’tan af dilerim.

İkinci hutbe

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber,

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O her şeyin Mâlikidir. Salât ve Selâm El-Emîn ve Es-Sâdık olan Efendimiz Muḥammed’e olsun.

Bize bayram gününü görmeyi nasip eden Allâh’a hamd ve sadık olan Peygamber Efendimiz Muḥammed’e ﷺ âline ve ashabına salât ve selâm olsun. Şehadet ederim ki Allâh’tan başka İlâh yoktur ve sevgili Peygamberimiz Muḥammed ﷺ O’nun kulu ve elçisidir. O ﷺ bütün insanlara ve cinlere gönderilmiştir ve yaratılmışların en efdalıdır.

Mü’min kardeşlerim, sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Müslüman kardeşlerim; bu özel günde size sıla-i rahimi, fakirleri, miskinleri ve yetimleri teselli etmeyi hatırlatırım, çünkü bu ameller güzel amellerdendir. İbni Mâceh “Sünen”inde ve başka âlimler Rasûlullâh’ın ﷺ şöyle buyurduğunu rivayet ederler:

يا أيُّها النَّاسُ أَفْشُوا السَّلامَ وَصِلُوا الأرحامَ وأَطْعِمُوا الطَّعامَ وَصَلُّوا بِالليلِ والنّاسُ نيام تَدْخُلُوا الجنَّةَ بِسَلام اﻫ

Manası: Ey insanlar! Selamı yayın, sıla-i rahim’de bulunun, yemek yedirin, başkalarının uyuduğu gece vaktinde namaz kılın cennete azapsız girenlerden olursunuz.

Kendimi ve sizi sıla-i rahimi kesmekten uyarırım. Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿ وَاتَّقُوا اللهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالأَرْحَامَ إِنَّ اللهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا (1)﴾

Manası: Kendisi adına birbirinizden isteklerde bulunduğunuz Allâh’tan korkun ve akrabalık bağlarını koparmaktan sakının! Şüphesiz ki Allâh hepinizi bilir. (En-Nisâ’ suresi)

Sıla-i rahimi kesmek, büyük günahlardan olup akrabalarının kalplerinin kendisinden yabancılaşması ve nefret etmesiyle gerçekleşir. Bu da, başlarına bir bela gelip yardıma ihtiyaç duyduklarında onlara özürsüz olarak yardım etmemekle ya da onları ziyaret etmemekle olur. Kişinin akrabalarına yardımcı olabilmek için gereken parayı bulamaması veya gereken parayı bulup da onların harcamak istediklerinden daha öncelikli bir şey için muhtaç olması özürlerden bir örnektir. Kendilerine sıla-i rahim’de bulunulması farz olan akrabalardan bazıları amca, hala, dayı, teyze ve onların çocukları.

Eğer akraban seninle ilişkisini kesmişse sen onunla sıla-ı rahim’de bulun ki büyük sevaba nail olasın, çünkü Peygamber Efendimiz bir Hadis-i Şerifte şöyle buyurmuştur:

“صِلْ من قَطعك”

Manası: Seni ziyaret etmeyi keseni sen ziyaret et.

Rasûlullâh ﷺ İmam Buhâri’nin rivayet ettiǧi başka bir hadis’te şöyle buyurmuştur:

“ليسَ الوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ ولكنَّ الواصلَ مَنْ وَصَلَ رَحِمَهُ إِنْ أَدْبَرَتْ”

Bu hadis-i şeriften kişinin, kendisi ile ilgisini kesenlerle sıla-i rahimde bulunmasının, kendisiyle ilgisini kesmeyenlerle sıla-ı rahimde bulunmasından daha fazla sevabı olduğu anlaşılıyor. Bu husus güzel ahlaktandır.

Sevgili kardeşlerim, sizleri şeytanın hilelerine düşmekten uyarıyorum. Şeytan sizleri şu sözleri söylemeye teşvik eder: “O beni kırdı, onu ziyaret etmeyeceğim.”, “O beni ziyaret etmiyor, onunla ilişkimi keseceğim.” Bazıları kendilerine yapılan muameleye karşılık vermek istedikleri için böyle davranıyorlar. Bu ise sevabı kaçırmak için bir sebeptir.

Mümin kardeşlerim; sizlere Müslümanların kabirlerini ziyaret etmeyi, onlar için dua edip Kur’ân okumayı hatırlatırım. Onlar bu amellerden mutlaka fayda görürler. Ahirette fayda verecek olan takva olduğundan dolayı taatlerinizi artırın ve takvalı olun.

Allâh’ım bizleri taatlerde çabuk davranan ve kâmil iman üzere vefat eden kullarından eyle. Allâh’ım bizi muvaffak kıl ve diri ile ölü mü’minleri bağışla.

Müslüman kardeşlerim! Şunu da bilin ki, Allâh sizlere büyük bir husus olan O’nun Peygamberine ﷺ  salât ve selâm getirmeyi emretmiştir.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’in ve İbrâhîm’in Âl’inin mertebelerini yücelttiğin gibi Peygamber Efendimiz Muḥammed’in ve Muḥammed’in Âl’inin mertebelerini yücelt. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’e ve İbrâhîm’in Âl’ine bereket verdiğin gibi Peygamber Efendimiz Muḥammed’e ve Muḥammed’in Âl’ine bereket ver. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿يا أَيُّهَا النَّاس اتَّقُـوا رَبكُـمْ إِنّ زَلْزَلَة السَّاعَة شَىْء عَظِيم  (1)يَوْم تَرَوْنها تَذْهل كُل مُرْضِعَة عَمَّا أَرْضعَتْ وَتَضَع كُل ذَات حَمْل حَمْلهَا وتَرَى النَّاس سكارَى وَمَا هُمْ بِسكَارَى وَلكنّ عَذَاب الله شَدِيدٌ(2) ﴾

El-Ḥacc suresi, 1. ve 2. ayetleri

Manası: Ey insanlar! Rabbinize karşı takva sahibi olun! Çünkü kıyamet sarsıntısı çok büyük bir şeydir. Onu gördüğünüz gün, eğer emzikli bir kadın olsaydı emzirdiği çocuğu unuturdu ve eğer gebe bir kadın olsaydı çocuğunu düşürürdü. İnsanları adeta sarhoş bir halde görürsün. Oysa onlar sarhoş değillerdir; fakat Allâh’ın azabı çok şiddetlidir!

Dua:

Allâh’ım Senden dilekte bulunuyoruz dualarımızı kabul eyle. Allâh’ım günahlarımızı ve hatalarımızı bağışla. Allâh’ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi cehennem azabından koru. Allâh’ım kusurlarımızı, ayıplarımızı setreyle. Âmîn.

Vakti ise bayram günü güneşin doğuşundan zevale kadardır. Zeval’den kasıt ise, güneşin semanın ortasından batı tarafına doğru yönelmesidir. Ancak sünnet olanı, bayram namazın güneş doğduktan sonra mızrak boyu kadar yükseldiğinde kılınmasıdır. Bu ise gözle gözlemlemeyle olur. Bu vakit, güneşin doğmasından yaklaşık 20 dakika sonra olur. Bayram namazını vaktinde kılmayı kaçıran ise onu kaza eder.

Her iki bayramın gecesinde camilerde, evlerde ve yollarda tekbirin getirilmesi de sünnetlerdendir. Aynı şekilde ardından gelen bayram gününde de imam bayram namazına gelene kadar tekbir getirilir. Bayram tekbiri ise şöyledir:

الله أكبر الله أكبر الله أكبر لا إله إلا الله الله أكبر الله أكبر ولله الحمد

الله أكبر كبيرا، والحمد لله كثيرا، وسبحان الله وبحمده بكرة وأصيلا

لا إله إلا الله وحده، صدق وعده، ونصر عبده، وأعز جنده وهزم الأحزاب وحده

لا إله إلا الله، ولا نعبد إلا إياه، مخلصين له الدين ولو كره الكافرون

اللهم صل على سيدنا محمد، وعلى ءال سيدنا محمد، وعلى أصحاب سيدنا محمد

وعلى أنصار سيدنا محمد، وعلى أزواج سيدنا محمد، وعلى ذرية سيدنا محمد،

وسلم تسليما كثيرا

رب اغفر لي ولوالدي رب ارحمهما كما ربياني صغيرا

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O’na ḥamdeder, O’ndan yardım ve bizleri hidayette sabit kılmasını dileriz. Allâh’ın salât ve selâmı efendimiz Muḥammed’e ve diğer peygamberlere olsun. Allâh, mü’minlerin vâlidelerinden, Âl’den ve raşit halifeler Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali, rehber imamlar Ebu Hanife, Malik, Eş-Şafii ile Ahmet ve evliyalardan ve sâlihlerden razı olsun.

Mü’min kardeşlerim; sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim. O’nun emrettiklerini yerine getirin ve nehyettiklerinden sakının! Sonra bilin ki bugün yüce ve güzel bir gündür. Rasûlullâh ﷺ bayram günü hakkında şöyle buyurmuştur:

لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدٌ وَهذَا عيدُنا اﻫ

Manası: Her kavmin bir bayramı vardır, bu da bizim bayramımızdır. (İmam Buhari ve başkaları)

Bayram, neşe ve mutluluk mevsimidir. Mü’minlerin bu dünyadaki neşe ve mutluluğu, Allâh rızasını umdukları taatlerde başarılı olmaktır. Allâh-u Teâlâ şöyle buyuruyor:

﴿قُلۡ بِفَضۡلِ ٱللَّهِ وَبِرَحۡمَتِهِۦ فَبِذَٰلِكَ فَلۡيَفۡرَحُواْ هُوَ خَيۡر مِّمَّا يَجۡمَعُونَ ٥٨﴾

Manası: De ki: ”Bunlar, Allâh’ın bol nimeti ve rahmetiyledir.” Buna sevinsinler. Bu, onların topladıklarından daha hayırlıdır. (Yûnus suresi, 58. ayet)

Müslüman kardeşlerim; size fitre zekatını hatırlatırım. Fitre zekatı Ramadân ayının son kısmına ve Şevvalin ilk kısmına yetişen kişi için farzdır. Ramadân ayının son gününde güneş batımından sonra doğan çocuk için fitre zekatı vermek farz değildir. Fitre zekatını Ramadân ayının ilk gecesinde vermek caizdir ancak sünnet olanı, onu bayram gününde bayram namazından önce vermektir. Özürsüz olarak fitre zekatını bayram günü güneş batımından sonrasına ertelemek haramdır. Fitre zekatın miktarı Şafii ve Maliki mezheplerine göre kendisi ve nafakalarını karşıladığı kişilerin her birisi için beldesindeki yaygın olan temel besin maddesinden bir sâ’dır. Bir sâ’ ise dört mudd ve bir mudd ise yan yana getirilmiş orta büyüklükte olan iki avucu dolduran miktardır. Bu miktar takriben 1650 gram’dır. Öyleyse kişi, hem kendisi hem de kimlerin nafakalarını vermesi üzerine farzsa onlar için de (eşi – zengin olsa bile – ve anne babası için – şayet fakirlerse – vesaire) bir sâ’ vermesi gerekir.

Varlıklı olan kendi babası için veya baliğ olan evladı için onların izni olmaksızın fitre zekatını vermek geçerli değildir. İnsan bu meseleye dikkat etsin, çünkü bir çok insanlar bu hükmü göz önünde bulundurmayıp baliğ evladın izni olmadan onun için fitre zekatını verirler. Bu şekilde yapılması doğru değildir ve bu farz baliğ olan çocuğun boynunda kalır.

Size bu kerim münasebette Allâh’ın emrettiği ve Rasûlullâh’ın tavsiye ettiği sıla-i rahimi de hatırlatırım. Allâh’ın Rasûlü ﷺ şöyle buyurmuştur:

أَطْعِمِ الطَّعَامَ وَأَفْشِ السَّلامَ وَصِلِ الأَرْحَامَ وَقُمْ بِالليلِ والنَّاسُ نِيامٌ تَدْخُلِ الجنَّةَ بِسَلام اﻫ

Manası: İnsanlara yemek yedir, selamı yay, sıla-i rahimde bulun ve geceleyin insanların uyuduğunda namaza kalk ki azapsız cennete giresin.

Değerli kardeşlerim; bu bayram günleri gibi neşeli günlerde akrabaları ziyaret etmek sıla-i rahimden’dir. Akrabalardan maksat hem anne hem de baba tarafından olan yakınlardır.

Size aynı şekilde birbirinizi ziyaret etmeyi ve karşılıklı hediyeleşmeyi de hatırlatırım. Yine Rasûlullâh ﷺ kutsi bir hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur:

قالَ اللهُ عزَّ وجلَّ حَقَّتْ مَحَبَّتِي عَلَى المُتَحَابِّينَ فِيَّ وحَقَّتْ محبّتِي علَى المُتَنَاصِحينَ فِيَّ وحقّتْ محبّتي علَى المُتزَاوِرينَ فِيَّ وحقّتْ محبّتي علَى المُتباذِلينَ فِيَّ اﻫ

Manası: Allâh-u Azze ve Celle şöyle buyurmuştur: Benim için birbirlerini sevenler Benim sevgimi haketmişlerdir. Benim için birbirlerine nasihat verenler Benim sevgimi haketmişlerdir. Benim için birbirlerini ziyaret edenler Benim sevgimi haketmişlerdir. Benim için karşılıklı hediyeleşenler Benim sevgimi haketmişlerdir. (İbn-i Hibban)

Aynı şekilde size Şevval ayının altı gününde oruç tutmayı da hatırlatmak isterim, çünkü peygamberimiz şöyle buyurmuştur:

مَنْ صَامَ رمضانَ وأَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ شَوَّالٍ كانَ كَصِيَامِ الدَّهر اﻫ

Manası: Kim Ramadân’da oruç tutarsa ve sonra Şevval ayında altı gün oruç tutarsa bütün sene oruç tutmuş insanın sevabına benzeyen bir sevaba nail olur.

Bu büyük hayrı kaçırmayın! Özellikle bu aralar oruç tutmaya alışıksınız. Şüphesiz ki insan, bunun ecri gibisini bir çok nafile amelde elde edemez.

Allâh’ım, bizi kâmil şekilde Rasûllerin efendisine tabi olanlardan ve onu rüyada görenlerden eyle. Yâ Ekrame’l Ekramîn.

Sizler ve kendim için Allâh’tan mağfiret dilerim.

İkinci Hutbe

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O’na ḥamdeder, O’ndan yardım ve bizleri hidayette sabit kılmasını dileriz. Allâh’ın salât ve selâmı efendimiz Muḥammed’e ve diğer peygamberlere olsun. Allâh, mü’minlerin vâlidelerinden, Âl’den ve raşit halifeler Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali, rehber imamlar Ebu Hanife, Malik, Eş-Şafii ile Ahmed ve evliyalardan ve sâlihlerden razı olsun.

Sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Müslüman kardeşlerim! Şunu da bilin ki, Allâh sizlere büyük bir husus olan O’nun peygamberine ﷺ  salât ve selâm getirmeyi emretmiştir.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’in ve İbrâhîm’in Âl’inin mertebelerini yücelttiğin gibi peygamber efendimiz Muḥammed’in ve Muḥammed’in Âl’inin mertebelerini yücelt. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’e ve İbrâhîm’in Âl’ine bereket verdiğin gibi Peygamber Efendimiz Muḥammed’e ve Muḥammed’in Âl’ine bereket ver. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh-u Teâlâ şöyle buyuruyor:

﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡۚ إِنَّ زَلۡزَلَةَ ٱلسَّاعَةِ شَيۡءٌ عَظِيم ١ يَوۡمَ تَرَوۡنَهَا تَذۡهَلُ كُلُّ مُرۡضِعَةٍ عَمَّآ أَرۡضَعَتۡ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمۡلٍ حَمۡلَهَا وَتَرَى ٱلنَّاسَ سُكَٰرَىٰ وَمَا هُم بِسُكَٰرَىٰ وَلَٰكِنَّ عَذَابَ ٱللَّهِ شَدِيد ٢﴾

El-Ḥacc suresi, 1. ve 2. ayetleri

Manası: Ey insanlar! Rabbinize karşı takva sahibi olun! Çünkü kıyamet sarsıntısı çok büyük bir şeydir. Onu gördüğünüz gün, eğer emzikli bir kadın olsaydı emzirdiği çocuğu unuturdu ve eğer gebe bir kadın olsaydı çocuğunu düşürürdü. İnsanları adeta sarhoş bir halde görürsün. Oysa onlar sarhoş değillerdir; fakat Allâh’ın azabı çok şiddetlidir!

Dua:

Allâh’ım Senden dilekte bulunuyoruz dualarımızı kabul eyle. Allâh’ım günahlarımızı ve hatalarımızı bağışla. Allâh’ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi cehennem azabından koru. Allâh’ım kusurlarımızı, ayıplarımızı setreyle. Âmîn.

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber,

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O ki bizlere bu Bayramı tekrardan nasip etti. O her şeyin Mâlikidir.

Salât ve Selâm El-Emîn ve Es-Sâdık olan Efendimiz Muḥammed’e, onun âline, temiz ashabına ve onlara dosdoǧru tabi olanlara olsun.

Şehadet ederim ki Allâh’tan başka İlâh yoktur ve sevgili Peygamberimiz Muḥammed ﷺ O’nun kulu ve elçisidir. O ﷺ âlemlere rahmet olarak gönderilmiştir.

Mü’min kardeşlerim, sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyurmştur:

﴿يَا أَيُّها الذينَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللهَ إِنَّ اللهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلونَ(18) ولا تَكُونُوا كالَّذِينَ نَسُوا اللهَ فأَنْسَاهُمْ أنفُسَهُمْ أُولَئِكَ هم الفَاسِقُون(19)﴾

Biliniz ki Abdur Razzâk “Musannef” adlı kitabında Peygamber Efendimiz ﷺ şu kavli ile kurban kesmeye teşvik ettiiğini rivayet etmmiştir:

ضَحُّوا وطَيِّبُوا أنفُسَكُمْ فإِنَّهُ ليسَ مِنْ مُسلِمٍ يوجِّهُ ضَحِيَّتَهُ إلَى القِبلَةِ إِلا كانَ دَمُها وفَرْثُهَا وَصوفُها حَسنَاتٍ مُحْضَرَاتٍ فِي مِيزَانِهِ يومَ القِيامَة اﻫ

Bu hadis-i şerif, kurban kesen kişinin ahirette bu yaptığı amelden dolayı mükâfatlandırılacağını bildiriyor.

Kurban kesmek gücü yetenlere -hacı olsun veya olmasın- sünnet-i müekkede’dir.

Kurban kesmenin vakti, bayram namazı vakti girdikten sonra iki rekât namaz kılınacak ve iki hutbe okunacak kadar vakit geçtikten sonra başlar ve üçüncü teşrik gününde güneşin batmasına kadar devam eder. Teşrik günleri, kurban bayramı gününü takip eden üç gündür. Rasûlullâh’ın şu hadisinden anlaşıldığı gibi hayvanı bu vakitten önce kesen kişi, kurban kesmiş sayılmaz:

مَنْ صلَّى صلاتَنا هذهِ ونَسَكَ نُسكَنا فقد أصابَ سنَّتَنا ومن نسكَ قبلَ صلاتِنا فتلكَ شاةُ لحمٍ فليَذْبَحْ مكانَه اﻫ

Manası: Bayram namazını kılıp kurban kesen sünnetimize uymuştur. Ancak Bayram namazından önce kestiği kurban sayılmaz. Onun tekrar kesmesi gerekir. (İmam Buhari ve Muslim)

Müslüman kardeşlerim; ister gönüllü olarak olsun ister bir adak nedeniyle olsun kesilen kurbanın eti, yağı, derisi, boynuzları ve yünü gibi bir parçasının satılması Şafii kaynaklarda geçtiği gibi caiz değildir. Kurbanı kesen kişiye de kestiği kurbandan hiç bir şey ücret olarak verilmez. Çünkü İmam Buhari ve İmam Muslim, Efendimiz Ali’nin şöyle buyurduğunu rivayet etmişlerdir: “Rasûlullâh bana kurbanın etini ve cildini miskinlere dağıtmamı ve bunlardan hiçbir şeyi kasaba vermememi emretmiştir.” yani bunlardan hiç bir şey ona ücret olarak verilmez, fakat ücret olarak başka bir şey verilebilir.

Müslüman kardeşlerim; bu günde kurban kesmek Efendimiz İbrâhîm aleyhisselâm’ın sünnetini ihya etmektir. Rasûlullâh ﷺ şöyle buyurmuştur:

“سُنّةُ أَبِيكُم إِبراهيم”

Manası: Kurban kesmek babanız İbrâhîm’in sünnetidir. (İbni Mâceh, İmam Ahmed, İmam el-Beyhâki ve başkaları)

Efendimiz İbrâhîm’e rüyada vahiy yolu ile oğlu İsmâîl’i kesmesi emredildi. Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyurmuştur:

﴿يا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى في المنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ ماذا تَرَى﴾

Manası: (İbrâhîm:) “Ey oğulcuğum! Doğrusu ben uykuda iken seni kestiğimi gördüm.” dedi. (Es-Sâffât suresi, 102. ayet)

Peygamberlerin rüyaları vahiydir ve böylece Efendimiz İbrâhîm rüyada gördüğünü gerçekleştirmeye karar verdi.

Siyer ve tefsîr âlimleri, Efendimiz İbrâhîm’in oğlunu kesmek istediğinde ona meâlen şöyle dediğini bildirmişlerdir: “Kurban kesmeye gidelim.” Efendimiz İbrâhîm bir bıçak ve bir ip yanına alıp oğlu İsmâîl ile dağlar arasına koyulup gittiler. İsmâîl mealen “Baba, kesmek istediğin nerededir?” diye sordu. Bunun üzerine Efendimiz İbrâhîm mealen “Rüyada seni kestiğimi gördüm” dedi. Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de Efendimiz İsmâîl’in şöyle dediğini buyurmuştur:

﴿قالَ يا أبَتِ افعَلْ ما تُؤمَرُ ستَجِدُنِي إن شاءَ اللهُ منَ الصابِرين(102)﴾

Manası: İsmâîl dedi ki: Ey babacığım emrolunduğun gibi yap, beni inșâallâh sabredenlerden bulacaksın. (Es-Sâffât suresi)

Efendimiz İsmâîl daha sonra mealen “Beni iyi bağla, elbiseni benden uzak tut ki kanım üzerine sıçrayıp annem onu gördüğünde üzülmesin.  Bıçağı boğazıma çabuk çal ki ölümüm kolay olsun. Anneme döndüğünde ise ona selamımı ilet.” dedi. Efendimiz İbrâhîm oğlunu öpüp ağladı. Ona mealen “Sen Allâh’ın emrini yerine getirmekte ne büyük bir yardımcısın.” dedi. Sonra bıçağı oğlunun boğazına getirdi, fakat bıçak kesmedi. Efendimiz İsmâîl mealen “Neyin var?” diye sordu. Efendimiz İbrâhîm mealen: “Bıçak döndü” dedi. Efendimiz İsmâ’îl mealen “Sapla!” dedi. Bıçak yine bir şey kesmedi, çünkü Allâh-u Teâlâ her şeyin yaratıcısıdır ve bıçağın İsmâîl’i kesmesini dilememiştir.

Allâh’ın ilmi ezelîdir. O’nun ilmi artmaz, eksilmez ve yenilenmez. Yüce Rabbimiz ezelî ilmi ile ikisinin de O’nun emirlerine teslim olacaklarını ve emirlerini yerine getirecek sadık kullar olduklarını ezeli ilmiyle biliyordu.

Efendimiz İbrâhîm’e seslenildi (mealen): “Rüyanda gördüğün Allâh’ın emrini yerine getirdin.” (Es-Sâffât suresi, 105. ayet) Sonra Efendimiz İbrâhîm Cebraîl meleğinin bir koç getirdiğini gördü. Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ﴾

Manası: Ve onun yerine, kesilmek üzere büyük bir koç ihsan ettik. (Es-Sâffât suresi, 107. ayet) yani Allâh-u Teâlâ Efendimiz İsmâîl’i kurban olmaktan büyük, bereketli ve boynuzlu bir koç göndermesi ile kurtardı. O koç onun yerine kurban edildi.

Müslüman kardeşlerim; bu kıssada ibret alınacak öğütler vardır. Bu kıssa Peygamberlerin Allâh’ın emirlerine imtisal etmekte ve O’na teslim olmaktaki hassasiyetlerini gösterir. Nasıl olmasın ki? Nitekim Allâh-u Teâlâ yüce Kur’ân-ı Kerîm’de Peygamberler hakkında şöyle buyurmuştur:

﴿وَكُلًّا فَضَّلنا علَى العالَمِين﴾

Manası: Biz onları âlemlere üstün kıldık. (El-Enâm suresi, 86)

O halde biz de onları örnek alarak hayırlı ameller işleyip haramlardan da uzak olmaya gayret edelim.

Bu kıssadan ayrıca Allâh’ın emrinin her halükarda dilemesi ile aynı olmadığı anlaşılmaktadır. Çünkü Allâh Efendimiz İbrâhîm aleyhisselâm’e oğlunu kesmesini emretmesine rağmen bunun gerçekleşmesini dilememiştir. Demek ki Allâh emrettiği her şeyin meydana gelmesini dilememiştir ve aynı şekilde gerçekleşmesini dilediği şeylerin de hepsini emretmemiştir. Müminin imanı ve güzel amel işleyen kişinin taatleri Allâh’ın emretmesi, dilemesi, ilmi, sevmesi ve rızası iledir. Kâfirin küfrü ve asinin isyanı, Allâh’ın dilemesi ve ilmi ile olsa da Allâh’ın emriyle değildir. Allâh bunları sevmez ve bunlardan razı değildir.

Sizler ve kendim için yüce Allâh’tan af dilerim.

İkinci hutbe

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber,

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O her şeyin Mâlikidir. Salât ve Selâm El-Emîn ve Es-Sâdık olan Efendimiz Muḥammed’e olsun.

Bize bayram gününü görmeyi nasip eden Allâh’a hamd ve sadık olan Peygamber Efendimiz Muḥammed’e ﷺ âline ve ashabına salât ve selâm olsun. Şehadet ederim ki Allâh’tan başka İlâh yoktur ve sevgili Peygamberimiz Muḥammed ﷺ O’nun kulu ve elçisidir. O ﷺ bütün insanlara ve cinlere gönderilmiştir ve yaratılmışların en efdalıdır.

Mü’min kardeşlerim, sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Müslüman kardeşlerim; bu özel günde size sıla-i rahimi, fakirleri, miskinleri ve yetimleri teselli etmeyi hatırlatırım, çünkü bu ameller güzel amellerdendir. İbni Mâceh “Sünen”inde ve başka âlimler Rasûlullâh’ın ﷺ şöyle buyurduğunu rivayet ederler:

يا أيُّها النَّاسُ أَفْشُوا السَّلامَ وَصِلُوا الأرحامَ وأَطْعِمُوا الطَّعامَ وَصَلُّوا بِالليلِ والنّاسُ نيام تَدْخُلُوا الجنَّةَ بِسَلام اﻫ

Manası: Ey insanlar! Selamı yayın, sıla-i rahim’de bulunun, yemek yedirin, başkalarının uyuduğu gece vaktinde namaz kılın cennete azapsız girenlerden olursunuz.

Kendimi ve sizi sıla-i rahimi kesmekten uyarırım. Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿ وَاتَّقُوا اللهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالأَرْحَامَ إِنَّ اللهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا (1)﴾

Manası: Kendisi adına birbirinizden isteklerde bulunduğunuz Allâh’tan korkun ve akrabalık bağlarını koparmaktan sakının! Şüphesiz ki Allâh hepinizi bilir. (En-Nisâ’ suresi)

Sıla-i rahimi kesmek, büyük günahlardan olup akrabalarının kalplerinin kendisinden yabancılaşması ve nefret etmesiyle gerçekleşir. Bu da, başlarına bir bela gelip yardıma ihtiyaç duyduklarında onlara özürsüz olarak yardım etmemekle ya da onları ziyaret etmemekle olur. Kişinin akrabalarına yardımcı olabilmek için gereken parayı bulamaması veya gereken parayı bulup da onların harcamak istediklerinden daha öncelikli bir şey için muhtaç olması özürlerden bir örnektir. Kendilerine sıla-i rahim’de bulunulması farz olan akrabalardan bazıları amca, hala, dayı, teyze ve onların çocukları.

Eğer akraban seninle ilişkisini kesmişse sen onunla sıla-ı rahim’de bulun ki büyük sevaba nail olasın, çünkü Peygamber Efendimiz bir Hadis-i Şerifte şöyle buyurmuştur:

“صِلْ من قَطعك”

Manası: Seni ziyaret etmeyi keseni sen ziyaret et.

Rasûlullâh ﷺ İmam Buhâri’nin rivayet ettiǧi başka bir hadis’te şöyle buyurmuştur:

“ليسَ الوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ ولكنَّ الواصلَ مَنْ وَصَلَ رَحِمَهُ إِنْ أَدْبَرَتْ”

Bu hadis-i şeriften kişinin, kendisi ile ilgisini kesenlerle sıla-i rahimde bulunmasının, kendisiyle ilgisini kesmeyenlerle sıla-ı rahimde bulunmasından daha fazla sevabı olduğu anlaşılıyor. Bu husus güzel ahlaktandır.

Sevgili kardeşlerim, sizleri şeytanın hilelerine düşmekten uyarıyorum. Şeytan sizleri şu sözleri söylemeye teşvik eder: “O beni kırdı, onu ziyaret etmeyeceğim.”, “O beni ziyaret etmiyor, onunla ilişkimi keseceğim.” Bazıları kendilerine yapılan muameleye karşılık vermek istedikleri için böyle davranıyorlar. Bu ise sevabı kaçırmak için bir sebeptir.

Mümin kardeşlerim; sizlere Müslümanların kabirlerini ziyaret etmeyi, onlar için dua edip Kur’ân okumayı hatırlatırım. Onlar bu amellerden mutlaka fayda görürler. Ahirette fayda verecek olan takva olduğundan dolayı taatlerinizi artırın ve takvalı olun.

Allâh’ım bizleri taatlerde çabuk davranan ve kâmil iman üzere vefat eden kullarından eyle. Allâh’ım bizi muvaffak kıl ve diri ile ölü mü’minleri bağışla.

Müslüman kardeşlerim! Şunu da bilin ki, Allâh sizlere büyük bir husus olan O’nun Peygamberine ﷺ  salât ve selâm getirmeyi emretmiştir.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’in ve İbrâhîm’in Âl’inin mertebelerini yücelttiğin gibi Peygamber Efendimiz Muḥammed’in ve Muḥammed’in Âl’inin mertebelerini yücelt. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’e ve İbrâhîm’in Âl’ine bereket verdiğin gibi Peygamber Efendimiz Muḥammed’e ve Muḥammed’in Âl’ine bereket ver. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿يا أَيُّهَا النَّاس اتَّقُـوا رَبكُـمْ إِنّ زَلْزَلَة السَّاعَة شَىْء عَظِيم  (1)يَوْم تَرَوْنها تَذْهل كُل مُرْضِعَة عَمَّا أَرْضعَتْ وَتَضَع كُل ذَات حَمْل حَمْلهَا وتَرَى النَّاس سكارَى وَمَا هُمْ بِسكَارَى وَلكنّ عَذَاب الله شَدِيدٌ(2) ﴾

El-Ḥacc suresi, 1. ve 2. ayetleri

Manası: Ey insanlar! Rabbinize karşı takva sahibi olun! Çünkü kıyamet sarsıntısı çok büyük bir şeydir. Onu gördüğünüz gün, eğer emzikli bir kadın olsaydı emzirdiği çocuğu unuturdu ve eğer gebe bir kadın olsaydı çocuğunu düşürürdü. İnsanları adeta sarhoş bir halde görürsün. Oysa onlar sarhoş değillerdir; fakat Allâh’ın azabı çok şiddetlidir!

Dua:

Allâh’ım Senden dilekte bulunuyoruz dualarımızı kabul eyle. Allâh’ım günahlarımızı ve hatalarımızı bağışla. Allâh’ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi cehennem azabından koru. Allâh’ım kusurlarımızı, ayıplarımızı setreyle. Âmîn.

İslami Hayır Projeleri Cemiyeti, 15.04.2023 Cumartesi günü, merkezi Berlin’de bulunan Büyük İslam Camii Ömer İbnu’l-Hattab’ta (Allâh ondan razı olsun) yıllık iftarını düzenledi ve çok sayıda İslâm cemaati mensupları katıldı.

İftarın ardından El-Ezher şeyhi Mahmud El-Attar’ın Kur’an-ı Kerîm’den güzel ayetler okumasıyla başlayan programın, Almanya’daki cemiyetin başkanı üstat Hasan Fahro içinde orucun anlamlarından ve sloganı Allâh korkusu olan İslami Hayır Projeleri Cemiyeti’nin yaklaşımından bahsetti. Cemiyetin hedefi gençlerle büyükler arasında iyiliği, yönetim tarzında hikmet ve sözünde iyi öğütleri barındırır. Şeyh Hussam Karakira Efendilerinin rehberliğinde, Allâh onu korusun, sadece Allâh’ın ibadet edilmeyi hakkettiğini ve O’nun yarattıklarına benzemediğini, her şeye kadir olduğunu, her şeye gücü yeten, her şeyi bilen, kendisine hiçbir şeyin benzemediğini, evrenleri ve zamanı yaratan ve yarattıklarından hiçbir şeye muhtaç olmayan ve bir yere erimekten münezzeh olduğunu öğrenirsin. Aynı zamanda bu ilmi mürşidimiz Şeyh Abdullâh El-Harari Efendileri tarafından bizlere öğretilen güzel Müslümanların inancını göstermektedir. Bu da Peygamberlerin sadık, emin, güvenilir ve zeki insanlar olduklarını, İslâm dininin onları birleştirdiğini, şeriatlarının hak olduğunu gösterir. Onlar ümmetlerini İslam dinine davet ettiler. Onlar küfre düşmediler, büyük günah işlemediler hatta küçük olup kıymet düşürücü günaha dahi düşmediler. Onlar ümmetlerinin önderleridirler.

Ramadân ayı bizi sevindirmiştir. Ancak yine de üzüntülerimiz ve kederlerimiz kalpte bitmiş değildir. Çünkü ümmetteki musibetler belalar, sıkıntılar ve fitneler devam etmektedir. Biz Allâh yolunda sabit kalalım çünkü Allâh yolunda sabit kalırsak Allâh’ın yardımları gelir.

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O’na ḥamdeder, O’ndan yardım ve bizleri hidayette sabit kılmasını dileriz. Allâh’ın salât ve selâmı efendimiz Muḥammed’e ve diğer peygamberlere olsun. Allâh, mü’minlerin vâlidelerinden, Âl’den ve raşit halifeler Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali, rehber imamlar Ebu Hanife, Malik, Eş-Şafii ile Ahmet ve evliyalardan ve sâlihlerden razı olsun.

Mü’min kardeşlerim; sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim. O’nun emrettiklerini yerine getirin ve nehyettiklerinden sakının! Sonra bilin ki bugün yüce ve güzel bir gündür. Rasûlullâh ﷺ bayram günü hakkında şöyle buyurmuştur:

لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدٌ وَهذَا عيدُنا اﻫ

Manası: Her kavmin bir bayramı vardır, bu da bizim bayramımızdır. (İmam Buhari ve başkaları)

Bayram, neşe ve mutluluk mevsimidir. Mü’minlerin bu dünyadaki neşe ve mutluluğu, Allâh rızasını umdukları taatlerde başarılı olmaktır. Allâh-u Teâlâ şöyle buyuruyor:

﴿قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ﴾

Manası: De ki: ”Bunlar, Allâh’ın bol nimeti ve rahmetiyledir.” Buna sevinsinler. Bu, onların topladıklarından daha hayırlıdır. (Yûnus suresi, 58. ayet)

Müslüman kardeşlerim; size fitre zekatını hatırlatırım. Fitre zekatı Ramadân ayının son kısmına ve Şevvalin ilk kısmına yetişen kişi için farzdır. Ramadân ayının son gününde güneş batımından sonra doğan çocuk için fitre zekatı vermek farz değildir. Fitre zekatını Ramadân ayının ilk gecesinde vermek caizdir ancak sünnet olanı, onu bayram gününde bayram namazından önce vermektir. Özürsüz olarak fitre zekatını bayram günü güneş batımından sonrasına ertelemek haramdır. Fitre zekatın miktarı Şafii ve Maliki mezheplerine göre kendisi ve nafakalarını karşıladığı kişilerin her birisi için beldesindeki yaygın olan temel besin maddesinden bir sâ’dır. Bir sâ’ ise dört mudd ve bir mudd ise yan yana getirilmiş orta büyüklükte olan iki avucu dolduran miktardır. Bu miktar takriben 1650 gram’dır. Öyleyse kişi, hem kendisi hem de kimlerin nafakalarını vermesi üzerine farzsa onlar için de (eşi – zengin olsa bile – ve anne babası için – şayet fakirlerse – vesaire) bir sâ’ vermesi gerekir.

Varlıklı olan kendi babası için veya baliğ olan evladı için onların izni olmaksızın fitre zekatını vermek geçerli değildir. İnsan bu meseleye dikkat etsin, çünkü bir çok insanlar bu hükmü göz önünde bulundurmayıp baliğ evladın izni olmadan onun için fitre zekatını verirler. Bu şekilde yapılması doğru değildir ve bu farz baliğ olan çocuğun boynunda kalır.

Size bu kerim münasebette Allâh’ın emrettiği ve Rasûlullâh’ın tavsiye ettiği sıla-i rahimi de hatırlatırım. Allâh’ın Rasûlü ﷺ şöyle buyurmuştur:

أَطْعِمِ الطَّعَامَ وَأَفْشِ السَّلامَ وَصِلِ الأَرْحَامَ وَقُمْ بِالليلِ والنَّاسُ نِيامٌ تَدْخُلِ الجنَّةَ بِسَلام اﻫ

Manası: İnsanlara yemek yedir, selamı yay, sıla-i rahimde bulun ve geceleyin insanların uyuduğunda namaza kalk ki azapsız cennete giresin.

Değerli kardeşlerim; bu bayram günleri gibi neşeli günlerde akrabaları ziyaret etmek sıla-i rahimden’dir. Akrabalardan maksat hem anne hem de baba tarafından olan yakınlardır.

Size aynı şekilde birbirinizi ziyaret etmeyi ve karşılıklı hediyeleşmeyi de hatırlatırım. Yine Rasûlullâh ﷺ kutsi bir hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur:

قالَ اللهُ عزَّ وجلَّ حَقَّتْ مَحَبَّتِي عَلَى المُتَحَابِّينَ فِيَّ وحَقَّتْ محبّتِي علَى المُتَنَاصِحينَ فِيَّ وحقّتْ محبّتي علَى المُتزَاوِرينَ فِيَّ وحقّتْ محبّتي علَى المُتباذِلينَ فِيَّ اﻫ

Manası: Allâh-u Azze ve Celle şöyle buyurmuştur: Benim için birbirlerini sevenler Benim sevgimi haketmişlerdir. Benim için birbirlerine nasihat verenler Benim sevgimi haketmişlerdir. Benim için birbirlerini ziyaret edenler Benim sevgimi haketmişlerdir. Benim için karşılıklı hediyeleşenler Benim sevgimi haketmişlerdir. (İbn-i Hibban)

Aynı şekilde size Şevval ayının altı gününde oruç tutmayı da hatırlatmak isterim, çünkü peygamberimiz şöyle buyurmuştur:

مَنْ صَامَ رمضانَ وأَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ شَوَّالٍ كانَ كَصِيَامِ الدَّهر اﻫ

Manası: Kim Ramadân’da oruç tutarsa ve sonra Şevval ayında altı gün oruç tutarsa bütün sene oruç tutmuş insanın sevabına benzeyen bir sevaba nail olur.

Bu büyük hayrı kaçırmayın! Özellikle bu aralar oruç tutmaya alışıksınız. Şüphesiz ki insan, bunun ecri gibisini bir çok nafile amelde elde edemez.

Allâh’ım, bizi kâmil şekilde Rasûllerin efendisine tabi olanlardan ve onu rüyada görenlerden eyle. Yâ Ekrame’l Ekramîn.

Sizler ve kendim için Allâh’tan mağfiret dilerim.

İkinci Hutbe

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O’na ḥamdeder, O’ndan yardım ve bizleri hidayette sabit kılmasını dileriz. Allâh’ın salât ve selâmı efendimiz Muḥammed’e ve diğer peygamberlere olsun. Allâh, mü’minlerin vâlidelerinden, Âl’den ve raşit halifeler Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali, rehber imamlar Ebu Hanife, Malik, Eş-Şafii ile Ahmed ve evliyalardan ve sâlihlerden razı olsun.

Sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Müslüman kardeşlerim! Şunu da bilin ki, Allâh sizlere büyük bir husus olan O’nun peygamberine ﷺ salât ve selâm getirmeyi emretmiştir.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’in ve İbrâhîm’in Âl’inin mertebelerini yücelttiğin gibi peygamber efendimiz Muḥammed’in ve Muḥammed’in Âl’inin mertebelerini yücelt. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh’ım! Efendimiz İbrâhîm’e ve İbrâhîm’in Âl’ine bereket verdiğin gibi Peygamber Efendimiz Muḥammed’e ve Muḥammed’in Âl’ine bereket ver. Şüphesiz Sen kâmil Kudret ve Rahmet ile vasıflanansın ve övülmeye layıksın.

Allâh-u Teâlâ şöyle buyuruyor:

﴿يا أَيُّهَا النَّاس اتَّقُـوا رَبكُـمْ إِنّ زَلْزَلَة السَّاعَة شَىْء عَظِيم (1)يَوْم تَرَوْنها تَذْهل كُل مُرْضِعَة عَمَّا أَرْضعَتْ وَتَضَع كُل ذَات حَمْل حَمْلهَا وتَرَى النَّاس سكارَى وَمَا هُمْ بِسكَارَى وَلكنّ عَذَاب الله شَدِيدٌ(2) ﴾

El-Ḥacc suresi, 1. ve 2. ayetleri

Manası: Ey insanlar! Rabbinize karşı takva sahibi olun! Çünkü kıyamet sarsıntısı çok büyük bir şeydir. Onu gördüğünüz gün, eğer emzikli bir kadın olsaydı emzirdiği çocuğu unuturdu ve eğer gebe bir kadın olsaydı çocuğunu düşürürdü. İnsanları adeta sarhoş bir halde görürsün. Oysa onlar sarhoş değillerdir; fakat Allâh’ın azabı çok şiddetlidir!

Dua:

Allâh’ım Senden dilekte bulunuyoruz dualarımızı kabul eyle. Allâh’ım günahlarımızı ve hatalarımızı bağışla. Allâh’ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi cehennem azabından koru. Allâh’ım kusurlarımızı, ayıplarımızı setreyle. Âmîn.

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber,

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O ki bizlere bu Bayramı tekrardan nasip etti. O her şeyin Mâlikidir.

Salât ve Selâm El-Emîn ve Es-Sâdık olan Efendimiz Muḥammed’e, onun âline, temiz ashabına ve onlara dosdoğru tabi olanlara olsun.

Şehadet ederim ki Allâh’tan başka İlâh yoktur ve şehadet ederim ki sevgili Peygamberimiz Muḥammed ﷺ O’nun kulu ve elçisidir. O ﷺ âlemlere rahmet olarak gönderilmiştir.

Mü’min kardeşlerim; sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyurmştur:

﴿يَٰأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلتَنظُر نَفس مَّا قَدَّمَت لِغَد وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُ بِمَا تَعمَلُونَ ١٨ وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُم أُوْلَٰئِكَ هُمُ ٱلفَٰسِقُونَ ١٩﴾

Biliniz ki Abdur Razzâk “Musannef” adlı kitabında Peygamber Efendimiz ﷺ şu kavli ile kurban kesmeye teşvik ettiğini rivayet etmiştir:

ضَحُّوا وطَيِّبُوا أنفُسَكُمْ فإِنَّهُ ليسَ مِنْ مُسلِمٍ يوجِّهُ ضَحِيَّتَهُ إلَى القِبلَةِ إِلا كانَ دَمُها وفَرْثُهَا وَصوفُها حَسنَاتٍ مُحْضَرَاتٍ فِي مِيزَانِهِ يومَ القِيامَة اﻫ

Bu hadis-i şerif, kurban kesen kişinin ahirette bu yaptığı amelden dolayı mükâfatlandırılacağını bildiriyor.

Kurban kesmek gücü yetenlere -hacı olsun veya olmasın- sünnet-i müekkede’dir.

Kurban kesmenin vakti, bayram namazı vakti girdikten sonra iki rekât namaz kılınacak ve iki hutbe okunacak kadar vakit geçtikten sonra başlar ve üçüncü teşrik gününde güneşin batmasına kadar devam eder. Teşrik günleri, Kurban Bayramı gününü takip eden üç gündür. El-Berâ’ın rivayet ettiği, Rasûlullâh’ın şu hadisinden anlaşıldığı gibi hayvanı bu vakitten önce kesen kişi, kurban kesmiş sayılmaz:

مَنْ صلَّى صلاتَنا هذهِ ونَسَكَ نُسكَنا فقد أصابَ سنَّتَنا ومن نسكَ قبلَ صلاتِنا فتلكَ شاةُ لحمٍ فليَذْبَحْ مكانَه اﻫ

Manası: Bayram namazını kılıp kurban kesen sünnetimize uymuştur. Ancak Bayram namazından önce kestiği kurban sayılmaz. Onun tekrar kesmesi gerekir. (İmam Buhari ve Muslim)

Müslüman kardeşlerim; ister gönüllü olarak olsun ister bir adak nedeniyle olsun kesilen kurbanın eti, yağı, derisi, boynuzları ve yünü gibi bir parçasının satılması Şafii kaynaklarda geçtiği gibi caiz değildir. Kurbanı kesen kişiye de kestiği kurbandan hiç bir şey ücret olarak verilmez. Çünkü İmam Buhari ve İmam Muslim, Efendimiz Ali’nin şöyle buyurduğunu rivayet etmişlerdir: “Rasûlullâh bana kurbanın etini ve cildini miskinlere dağıtmamı ve bunlardan hiçbir şeyi kasaba vermememi emretmiştir.” Yani bunlardan hiç bir şey ona ücret olarak verilmez, fakat ücret olarak başka bir şey verilebilir.

Müslüman kardeşlerim; bu günde kurban kesmek Efendimiz İbrâhîm’in aleyhisselâm sünnetini ihya etmektir. Rasûlullâh ﷺ şöyle buyurmuştur:

“سُنّةُ أَبِيكُم إِبراهيم”

Manası: Kurban kesmek babanız İbrâhîm’in sünnetidir. (İbni Mâceh, İmam Ahmed, İmam el-Beyhâki ve başkaları)

Efendimiz İbrâhîm’e rüyada vahiy yolu ile oğlu İsmâîl’i kesmesi emredildi. Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de İbrâhîm’in, oğlu İsmâîl’e şöyle dediğini buyurmuştur:

﴿يَٰبُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي ٱلمَنَامِ أَنِّي أَذبَحُكَ فَٱنظُر مَاذَا تَرَىٰ﴾

Manası: (İbrâhîm:) “Ey Oğulcuğum! Doğrusu ben rüyada seni kestiğimi gördüm.” dedi. (Es-Sâffât suresi, 102. ayet)

Peygamberlerin rüyaları vahiydir ve böylece Efendimiz İbrâhîm rüyada gördüğünü gerçekleştirmeye niyetlendi.

Siyer ve tefsîr âlimleri, Efendimiz İbrâhîm’in oğlunu kesmek istediğinde ona mealen şöyle dediğini bildirmişlerdir: “Kurban kesmeye gidelim.” Efendimiz İbrâhîm bir bıçak ve bir ip yanına alıp oğlu İsmâîl ile dağlar arasına koyulup gittiler. İsmâîl mealen “Baba, kesmek istediğin nerededir?” diye sordu. Bunun üzerine Efendimiz İbrâhîm mealen “Rüyada seni kestiğimi gördüm” dedi. Allâh-u Teâlâ Kur’ân-ı Kerîm’de Efendimiz İsmâîl’in şöyle dediğini buyurmuştur:

﴿قَالَ يَٰأَبَتِ ٱفعَل مَا تُؤمَرُ سَتَجِدُنِي إِن شَاءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ ١٠٢﴾

Manası: (İsmâîl dedi ki:) Ey Babacığım emrolunduğun gibi yap, beni inșâ‘Allâh sabredenlerden bulacaksın. (Es-Sâffât suresi, 102. ayet)

Efendimiz İsmâîl daha sonra mealen “Beni iyi bağla, elbiseni benden uzak tut ki kanım üzerine sıçrayıp annem onu gördüğünde üzülmesin. Bıçağı boğazıma çabuk çal ki ölümüm kolay olsun. Anneme döndüğünde ise ona selamımı ilet.” dedi. Efendimiz İbrâhîm oğlunu öpüp ağladı. Ona mealen “Sen Allâh’ın emrini yerine getirmekte ne büyük bir yardımcısın.” dedi. Sonra bıçağı oğlunun boğazına getirdi, fakat bıçak kesmedi. Mucâhid şöyle buyurmuştur: “Bıçağı boğazına sürterken bıçak tersine döndü.” Efendimiz İsmâîl mealen “Neyin var?” diye sordu. Efendimiz İbrâhîm mealen: “Bıçak döndü” dedi. Efendimiz İsmâîl mealen “Sapla!” dedi. Bıçak yine bir şey kesmedi, çünkü Allâh-u Teâlâ herşeyin yaratıcısıdır ve bıçak, ancak Allâh dilediyse birşeyi keser.

Allâh’ın ilmi ezelîdir. O’nun ilmi artmaz, eksilmez ve yenilenmez. Yüce Rabbimiz ezelî ilmi ile ikisinin de O’nun emirlerine teslim olacaklarını ve emirlerini yerine getirecek sadık kullar olduklarını biliyordu. Allâh, Efendimiz İbrâhîm’e şöyle buyurdu:

﴿قَد صَدَّقتَ ٱلرُّءيَا إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجزِي ٱلمُحسِنِينَ ١٠٥﴾

Manası: “Rüyanda gördüğün Allâh’ın emrini yerine getirdin.” (Es-Sâffât suresi, 105. ayet)

Sonra Efendimiz İbrâhîm, Cebrâîl meleğinin bir koç getirdiğini gördü. Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿وَفَدَينَٰهُ بِذِبحٍ عَظِيم ١٠٧﴾

Manası: Ve onun yerine, kesilmek üzere büyük bir koç ihsan ettik. (Es-Sâffât suresi, 107. ayet)

Yani Allâh-u Teâlâ Efendimiz İsmâîl’i kurban olmaktan büyük, bereketli ve boynuzlu bir koç göndermesi ile kurtardı. O koç onun yerine kurban edildi.

Müslüman kardeşlerim; bu kıssada ibret alınacak öğütler vardır. Bu kıssa Peygamberlerin Allâh’ın emirlerine teslim olmaktaki hassasiyetlerini gösterir. Nasıl olmasın ki? Nitekim Allâh-u Teâlâ yüce Kur’ân-ı Kerîm’de peygamberler hakkında şöyle buyurmuştur:

﴿وَكُلّا فَضَّلنَا عَلَى ٱلعَٰلَمِينَ ٨٦﴾

Manası: Biz onları alemlere üstün kıldık. (El-Enâm suresi, 86. ayet)

O halde biz de onları örnek alarak hayırlı ameller işleyip haramlardan da uzak olmaya gayret edelim.

Bu kıssadan ayrıca Allâh’ın dileğinin her halükarda gerçekleştiği ve O’nun emri ile dilemesi farklı olduğu anlaşılmaktadır. Çünkü Allâh, Efendimiz İbrâhîm’e aleyhisselâm oğlunu kesmesini emretmesine rağmen bunun gerçekleşmesini dilememiştir. Demek ki Allâh, emrettiği her şeyin meydana gelmesini dilememiştir ve aynı şekilde gerçekleşmesini dilediği şeylerin de hepsini emretmemiştir. Mü’minin imanı ve güzel amel işleyen kişinin taatleri Allâh’ın emretmesi, dilemesi, ilmi, sevmesi ve rızası iledir. Kâfirin küfrü ve asinin isyanı, Allâh’ın dilemesi ve ilmi ile olsa da Allâh’ın emriyle değildir. Allâh bunları sevmez ve bunlardan razı değildir.

Sizler ve kendim için Allâh’a istiğfar ederim.

İkinci hutbe

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber,

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O her şeyin Mâlikidir. Salât ve Selâm El-Emîn ve Es-Sâdık olan Efendimiz Muḥammed’e olsun.

Müslüman kardeşlerim; bu özel günde size sıla-i rahimi, fakirleri, miskinleri ve yetimleri teselli etmeyi hatırlatırım, çünkü bu ameller güzel amellerdendir. İbni Mâceh “Sünen”inde ve başka âlimler Rasûlullâh’ın ﷺ şöyle buyurduğunu rivayet ederler:

يا أيُّها النَّاسُ أَفْشُوا السَّلامَ وَصِلُوا الأرحامَ وأَطْعِمُوا الطَّعامَ وَصَلُّوا بِالليلِ والنّاسُ نيام تَدْخُلُوا الجنَّةَ بِسَلام اﻫ

Manası: Ey insanlar! Selamı yayın, sıla-i rahim’de bulunun, yemek yedirin, başkalarının uyuduğu gece vaktinde namaz kılın cennete azapsız girenlerden olursunuz.

Kendimi ve sizi sıla-i rahimi kesmekten uyarırım. Allâh-u Teâlâ şöyle buyurmuştur:

﴿وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِۦ وَٱلأَرحَامَ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيكُم رَقِيبا ١﴾

Manası: Kendisi adına birbirinizden isteklerde bulunduğunuz Allâh’tan korkun ve akrabalık bağlarını koparmaktan sakının! Şüphesiz ki Allâh hepinizi bilir. (En-Nisâ’ suresi, 1. ayet)

Sıla-i rahimi kesmek, büyük günahlardan olup akrabalarının kalplerinin kendisinden yabancılaşması ve nefret etmesiyle gerçekleşir. Bu da, başlarına bir bela gelip yardıma ihtiyaç duyduklarında onlara özürsüz olarak yardım etmemekle ya da onları ziyaret etmemekle olur. Kişinin akrabalarına yardımcı olabilmek için gereken parayı bulamaması veya gereken parayı bulup da onların harcamak istediklerinden daha öncelikli bir şey için muhtaç olması özürlerden bir örnektir. Kendilerine sıla-i rahim’de bulunulması farz olan akrabalardan bazıları dedeler, neneler, teyzeler, halalar, dayılar, amcalar ve bunların çocukları.

Eğer akraban seninle ilişkisini kesmişse sen onunla sıla-ı rahim’de bulun ki büyük sevaba nail olasın, çünkü imam Ahmed’in “Musned”inde ve başka alimlerin rivayetlerinde Peygamber Efendimizin bir hadis-i şerifte şöyle buyurduğ geçiyor:

“صِلْ من قَطعك”

Manası: Seninle sıla-ı rahim’i keseni sen ziyaret et.

Rasûlullâh ﷺ İmam Buhâri’nin rivayet ettiǧi başka bir hadis’te şöyle buyurmuştur:

“ليسَ الوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ ولكنَّ الواصلَ مَنْ وَصَلَ رَحِمَهُ إِنْ أَدْبَرَتْ”

Bu hadis-i şeriften kişinin, kendisi ile ilgisini kesenlerle sıla-i rahimde bulunmasının, kendisiyle ilgisini kesmeyenlerle sıla-ı rahimde bulunmasından daha fazla sevabı olduğu anlaşılıyor. Bu husus şeriatın belirtmiş olduğu güzel ahlaktandır.

Hiçbirimiz şunu demesin: “O beni ziyaret etmiyor. O beni sormuyor.” Nefsini kırsın ve onu ziyaret etsin, ki kıyamet gününde Allâh’ın izniyle yapmış olduğu amelin büyük sevabını görür.

Müslüman kardeşim; hayırlı amellerde acele et. Allâh’ın emirlerini yerine getir ve ahiretin için çalış. Farzları eda edip haramlardan sakınarak, takva ile kendini           ahirete hazırla. Hayırlı amellerini çoğalt, çünkü onlar ahiretinde kalıcı ve faydalıdır.

Sizlere ayrıca Müslümanların kabirlerini ziyaret etmeyi, onlar için dua edip Kur’ân okumayı hatırlatırım. Onlar bu amellerden inșâ‘Allâh fayda görürler.

Dua:

Allâh’ım Senden dilekte bulunuyoruz dualarımızı kabul eyle. Allâh’ım günahlarımızı ve hatalarımızı bağışla. Allâh’ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi cehennem azabından koru. Allâh’ım kusurlarımızı, ayıplarımızı setreyle. Âmîn.

Ḥamd âlemlerin Rabbi olan Allâh’adır. O’na ḥamdeder, O’ndan yardım ve bizleri hidayette sabit kılmasını dileriz. Allâh’ın salât ve selâmı efendimiz Muḥammed’e ve diğer peygamberlere olsun. Allâh, mü’minlerin vâlidelerinden, Âl’den ve raşit halifeler Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali, rehber imamlar Ebu Hanife, Malik, Eş-Şafii ile Ahmet ve evliyalardan ve sâlihlerden razı olsun.

Mü’min kardeşlerim; sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim. O’nun emrettiklerini yerine getirin ve nehyettiklerinden sakının! Sonra bilin ki bugün yüce ve güzel bir gündür. Rasûlullâh ﷺ bayram günü hakkında şöyle buyurmuştur:

لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدٌ وَهذَا عيدُنا

Manası: Her kavmin bir bayramı vardır, bu da bizim bayramımızdır. (İmam Buhari ve başkaları)

Bayram, neşe ve mutluluk mevsimidir. Mü’minlerin bu dünyadaki neşe ve mutluluğu, Allâh rızasını umdukları taatlerde başarılı olmaktır. Allâh-u Teâlâ şöyle buyuruyor:

﴿قُل بِفَضلِ ٱللَّهِ وَبِرَحمَتِهِۦ فَبِذَٰلِكَ فَليَفرَحُواْ هُوَ خَير مِّمَّا يَجمَعُونَ ٥٨﴾

Manası: De ki: ”Bunlar, Allâh’ın bol nimeti ve rahmetiyledir.” Buna sevinsinler. Bu, onların topladıklarından daha hayırlıdır. (Yûnus suresi, 58. ayet)

Müslüman kardeşlerim; size fitre zekatını hatırlatırım. Fitre zekatı Ramadân ayının son kısmına ve Şevvalin ilk kısmına yetişen kişi için farzdır. Ramadân ayının son gününde güneş batımından sonra doğan çocuk için fitre zekatı vermek farz değildir. Fitre zekatını Ramadân ayının ilk gecesinde vermek caizdir ancak sünnet olanı, onu bayram gününde bayram namazından önce vermektir. Özürsüz olarak fitre zekatını bayram günü güneş batımından sonrasına ertelemek haramdır. Fitre zekatın miktarı Şafii ve Maliki mezheplerine göre kendisi ve nafakalarını karşıladığı kişilerin her birisi için beldesindeki yaygın olan temel besin maddesinden bir sâ’dır. Bir sâ’ ise dört mudd ve bir mudd ise yan yana getirilmiş orta büyüklükte olan iki avucu dolduran miktardır. Bu miktar takriben 1650 gram’dır. Öyleyse kişi, hem kendisi hem de kimlerin nafakalarını vermesi üzerine farzsa onlar için de (eşi zengin olsa bile – ve anne babası için şayet fakirlerse – vesaire) bir sâ’ vermesi gerekir.

Varlıklı olan kendi babası için veya baliğ olan evladı için onların izni olmaksızın fitre zekatını vermek geçerli değildir. İnsan bu meseleye dikkat etsin, çünkü bir çok insanlar bu hükmü göz önünde bulundurmayıp baliğ evladın izni olmadan onun için fitre zekatını verirler. Bu şekilde yapılması doğru değildir ve bu farz baliğ olan çocuğun boynunda kalır.

Size bu kerim münasebette sıla-i rahimi de hatırlatırım.

Değerli kardeşlerim; bu bayram günleri gibi neşeli günlerde akrabaları ziyaret etmek sıla-i rahimden’dir. Akrabalardan maksat hem anne hem de baba tarafından olan yakınlardır.

Aynı şekilde size Şevval ayının altı gününde oruç tutmayı da hatırlatmak isterim, çünkü peygamberimiz şöyle buyurmuştur:

مَنْ صَامَ رمضانَ وأَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ شَوَّالٍ كانَ كَصِيَامِ الدَّهر

Manası: Kim Ramadân’da oruç tutarsa ve sonra Şevval ayında altı gün oruç tutarsa bütün sene oruç tutmuş insanın sevabına benzeyen bir sevaba nail olur.

Bu büyük hayrı kaçırmayın! Özellikle bu aralar oruç tutmaya alışıksınız. Şüphesiz ki insan, bunun ecri gibisini bir çok nafile amelde elde edemez.

Allâh’ım, bizi kâmil şekilde Rasûllerin efendisine tabi olanlardan ve onu rüyada görenlerden eyle. Yâ Ekrame’l Ekramîn.

Sizler ve kendim için Allâh’tan mağfiret dilerim.

İkinci Hutbe

Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber, Allâh-u Ekber

Ḥamd Allâh’adır. O’na ḥamdeder, O’ndan yardım ve bizleri hidayette sabit kılmasını dileriz. O’na şükreder, O’ndan af diler ve O’na tövbe ederiz. Nefislerimizin şerlerinden ve amellerimizin kötülüklerinden Allâh’a sığınırız. Allâh’ın salât ve selâmı Efendimiz Muḥammed’eﷺ ve diğer Peygamberlere olsun.

Sizlere ve kendime her şeye kâdir olan yüce Allâh’a karşı takvalı olmayı tavsiye ederim.

Allâh’ım Senden dilekte bulunuyoruz dualarımızı kabul et. Allâh’ım günahlarımızı ve hatalarımızı bağışla. Allâh’ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi cehennem azabından koru. Allâh’ım kusurlarımızı, ayıplarımızı setreyle. Âmîn.

Kâmet getir!